ਚਿਕਾਰਚਾਵਡੀਨਭੰਫਿਕੰਤਫਿੰਕਰੀਫਿਰੰ॥
ਨਫ਼ੀਰੀਆਂ ਦੇ ਵਜਣ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਕਾਰਭੂਤਪ੍ਰੇਤਣੰਡਿਕਾਰਡਾਕਣੀਡੁਲੰ॥੭੯੨॥
ਚਿੱਟੇ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੱਟੜ ਯੋਧੇ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ ॥੭੯੩॥
The vultures shrieked and roamed circularly in the sky , the ghosts and fiends began to shout in the battlefield and the vampires roamed while belching. 792.
ਗਿਰੈਧਰੰਧੁਰੰਧਰੰਧਰਾਧਰੰਧਰੰਜਿਵੰ॥
ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਸੂਰਮੇ ਭੈਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਭਜਿਸ੍ਰਉਣਤੰਤਣੈਉਠੰਤਭੈਕਰੀਧੁਨੰ॥
ਕ੍ਰੋਧੀ ਸੂਰਮੇ ('ਚਪੀ') ਚਿੜ੍ਹ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
The warriors, on whatever side of the earth they were, began to fal, the blood flowed from the bodies of the fleeing warriors and there were terrible shouts
ਉਠੰਤਗਦਸਦਣੰਨਨਦਨਿਫਿਰੰਰਣੰ॥
ਬਾਲਕ (ਲਵ ਤੇ ਕੁਸ਼) ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
ਬਬਰਖਸਾਇਕੰਸਿਤੰਘੁਮੰਤਜੋਧਣੋਬ੍ਰਣੰ॥੭੯੩॥
ਹਠ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ (ਭਰਤ) ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਸੁੱਧ ('ਮਮੋਹ') ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ ॥੭੯੪॥
The resonance of fifes filled the battlefield and the clusters of warriors showering the arrows and being inflicted with wounds began to wander.793.
ਭਜੰਤਭੈਧਰੰਭਟੰਬਿਲੋਕਭਰਥਣੋਰਣੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਦੇ ਰਾਮਾਵਤਾਰ ਦੇ ਭਰਥ-ਬੱਧ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ।
ਚਲਯੋਚਿਰਾਇਕੈਚਪੀਬਬਰਖਸਾਇਕੋਸਿਤੰ॥
ਅਨੂਪ ਨਰਾਜ ਛੰਦ
Seeing the war of Bharat, many warriors began to run away fearfully. On this side, in great fury, Bharat began to shower arrows.
ਸੁਕ੍ਰੁਧਸਾਇਕੰਸਿਸੰਬਬਧਭਾਲਣੋਭਟੰ॥
ਸੂਰਮੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ।
ਪਪਾਤਪ੍ਰਿਥਵੀਯੰਹਠੀਮਮੋਹਆਸ੍ਰਮੰਗਤੰ॥੭੯੪॥
(ਹੋਰ ਕਈ) ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਢਹਿੰਦੇ ਉਠ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਰੋਂਦੇ ਹਨ।
The sons of the sage in great ire showered a volley of arrows and caused Bharat to fall on the earth.794.
ਇਤਿਸ੍ਰੀਬਚਿਤ੍ਰਨਾਟਕੇਰਾਮਾਵਤਾਰੇਭਰਥਬਧਹਿਧਿਆਇਸਮਾਪਤੰ॥
ਜਦ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ) ਨੇ ਭਰਤ ਭਰਾ ਦਾ ਜੂਝਣਾ ਸੁਣਿਆ
ਅਨੂਪਨਰਾਜਛੰਦ
ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ॥੭੯੫॥
ANOOP NIRAAJ STANZA
ਭਭਜਿਭੀਤਣੋਭਟੰਤਤਜਿਭਰਥਣੋਭੂਅੰ॥
ਪ੍ਰਚੰਡ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ,
ਗਿਰੰਤਲੁਥਤੰਉਠੰਰੁਰੋਦਰਾਘਵੰਤਟੰ॥
ਜਗਤ ਮੰਡਲ (ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ) ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਤੇ ਅਦੰਡ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਲਈ (ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਖ਼ੁਦ ਚਲ ਪਏ)।
The warriors fled leaving Bharat fallen on the earth and rising and falling over corpses they came to Ram.
ਜੁਝੇਸੁਭ੍ਰਾਤਭਰਥਣੋਸੁਣੰਤਜਾਨਕੀਪਤੰ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗੱਜਣ ਵਾਂਗ ਵਾਜੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਸੁਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਪਪਾਤਭੂਮਿਣੋਤਲੰਅਪੀੜਪੀੜਤੰਦੁਖੰ॥੭੯੫॥
ਸੈਨਾ ਨੂੰ 'ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਬੱਧ' ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਚਲਦੇ ਹਨ ॥੭੯੬॥
When Ram came to Know of the death of Bharat, then highly anguished with sorrows he fell down of the earth.795.
ਸਸਜਜੋਧਣੰਜੁਧੀਸੁਕ੍ਰੁਧਬਧਣੋਬਰੰ॥
ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੁੜੇਲਾਂ ਚੀਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਦੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤਜਿਜਗਮੰਡਲੰਅਦੰਡਦੰਡਣੋਨਰੰ॥
ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਮਾਸ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਕੱਢ ਰਹੀ ਹੈ।
Ram himself started for war in great fury after decorating his army of warriors in order to kill the brave fighters and punish the unpunished
ਸੁਗਜਬਜਬਾਜਣੋਉਠੰਤਭੈਧਰੀਸੁਰੰ॥
ਪਾਰਬਤੀ (ਰੁੰਡ-ਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ) ਸਿਰ ਪਰੋਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਨਧਬਧਖੈਦਲੰਸਬਧਜੋਧਣੋਬਰੰ॥੭੯੬॥
ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਬੈਤਾਲ ਬੀਰ ਬੜ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ॥੭੯੭॥
Hearing the voices of the elephants and the horses, the gods also became fearful and in this army there were several heroes who could destroy the bedecked forces.796.
ਚਚਕਚਾਵਡੀਨਭੰਫਿਕੰਤਫਿੰਕਰੀਧਰੰ॥
ਤਿਲਕਾ ਛੰਦ
ਭਖੰਤਮਾਸਹਾਰਣੰਬਮੰਤਜ੍ਵਾਲਦੁਰਗਯੰ॥
(ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ) ਸੂਰਮੇ ਜੁੱਟ ਗਏ ਹਨ,
Roaming in he sky, the vultures began to move on the earth, the goddess Durga, appeared showering innumerable fires and eating the flesh.
ਪੁਅੰਤਪਾਰਬਤੀਸਿਰੰਨਚੰਤਈਸਣੋਰਣੰ॥
ਤੀਰ ਚੱਲਦੇ ਹਨ,
ਭਕੰਤਭੂਤਪ੍ਰੇਤਣੋਬਕੰਤਬੀਰਬੈਤਲੰ॥੭੯੭॥
ਅੰਗ ਫੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ
It seemed that Shiva, the lord of Parvati, was engaged in Tandava dance in the battlefield. The heinous shouts of ghosts, fiends and brave Vaitals are being heard.797.
ਤਿਲਕਾਛੰਦ॥
ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਤੰਗ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ ॥੭੯੮॥
TILKA STANZA
ਜੁਟੇਵੀਰੰ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਤੀਰ ਵੱਜ ਰਹੇ ਹਨ
ਛੁਟੇਤੀਰੰ॥
ਉਹ ਭੱਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਫੁਟੇਅੰਗੰ॥
ਧਰਮ-ਧਾਮ
ਤੁਟੇਤੰਗੰ॥੭੯੮॥
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥੭੯੯॥
The warriors began to fight, the arrows were showered, the limbs were chopped and the saddles of the horses were torn.798.
ਭਗੇਵੀਰੰ॥
ਯੋਧੇ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ,
ਲਗੇਤੀਰੰ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮਚੇ ਹੋਏ
ਪਿਖੇਰਾਮੰ॥
(ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ-) ਬੰਨ੍ਹ ਲਵੋ ਦੋਹਾਂ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ
ਧਰਮੰਧਾਮੰ॥੭੯੯॥
ਹੇ ਵੀਰੋ! ਛੇਤੀ ਹੀ ॥੮੦੦॥
The warriors began to run on being shot by arrows the sbode of Dharma (Ram) saw all this.799.
ਜੁਝੇਜੋਧੰ॥
ਫਿਰ ਨੇੜੇ ਆ ਢੁੱਕੇ ਹਨ,
ਮਚੇਕ੍ਰੋਧੰ॥
ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਬੰਧੋਬਾਲੰ॥
ਦੋਵੇਂ ਬਾਲ ਸੂਰਮੇ
ਬੀਰਉਤਾਲੰ॥੮੦੦॥
ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਹਨ ॥੮੦੧॥
Being enraged the warriors began to fight and said, “Arrest and bind these boys quickly.”800.
ਢੁਕੇਫੇਰ॥
ਸੰਕੋਚ ਛੱਡ ਕੇ
ਲਿਨੇਘੇਰ॥
ਤੀਰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ,
ਵੀਰੈਂਬਾਲ॥
ਸੂਰਮੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ,
ਜਿਉਦ੍ਵੈਕਾਲ॥੮੦੧॥
ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਵੀ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ ॥੮੦੨॥
The soldiers rushed forth and besieged both the death-like radiant boy.801.
ਤਜੀਕਾਣ॥
(ਕਈਆਂ ਦੇ) ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਗਏ ਹਨ,
ਮਾਰੇਬਾਣ॥
(ਕਈ) ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਹਨ,
ਡਿਗੇਵੀਰ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ
ਭਗੇਧੀਰ॥੮੦੨॥
ਮੁਖੜੇ (ਨੂਰ) ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ ॥੮੦੩॥
The boys fearlessly discharged arrows with which the warriors fell and very enduring ones fled away.802.
ਕਟੇਅੰਗ॥
(ਉਹ ਸਾਰੇ) ਧਰਮ-ਧਾਮ
ਡਿਗੇਜੰਗ॥
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ
ਸੁਧੰਸੂਰ॥
ਭੱਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ